​Web sitesi yüksek çözünürlüğü nedeniyle telefonlara uyumlu değildir; daha iyi bir sonuç için lütfen bilgisayarınızda kullanınız!

 Timeline

Kemâleddîn ibn Yûnus

1156 - 1242

13. yüzyılda yaşamış filozof, matematik ve astronomi bilgini

Açıklama :

İbrahim Halil Üçer. "Kemâleddîn İbn Yûnus". İslam Düşünce Atlası. https://www.islamdusunceatlasi.org

İsim

Kemâleddîn ibn Yûnus

Tam isim

Ebü’l-Feth Kemâlüddîn Mûsâ b. Yûnus b. Muhammed el-Mevsılî el-Ukaylî

Kısa Tanıtım

13. yüzyılda yaşamış filozof, matematik ve astronomi bilgini

Doğum Tarihi, Doğum Yeri, Ölüm Tarihi, Ölüm Yeri

d. 551/1156, Musul

ö. 639/1242, Musul

Hocaları

Yahya b. Sa‘dûn el-Kurtubî

Sedîduddîn es-Silmâsî

Radiyuddîn el-Kazvînî

Şerefeddîn et-Tûsî

Öğrencileri

Esîruddîn e-Ebherî

Efdaulddîn el-Hunecî

Nasîruddîn et-Tûsî

Sirâceddîn el-Urmevî

İbn Ebî Usaybia

Ekol Mensubiyeti

Felsefe/Kelâm/Râzî Okulu

Etkilendiği İsim ve Ekoller

Fahreddîn er-Râzî

Etkilediği İsim ve Ekoller

Necmeddîn el-Kâtibî

Kutbuddîn er-Râzî

İletişim ve etkileşimde bulunduğu isimler

Alamuddin Kaysar

Abdullatif Bağdâdî

Hayatı ve Öğretisi

551/1156 tarihinde Musul’da doğan Kemâleddin ibn Yûnus, 13. yüzyıl İslam dünyasının özellikle aklî ilimlerdeki en etkili şahsiyetleri arasında yer alır. Kendisinden sonra gelen birçok mantık, felsefe ve kelâm âliminin hocalığını yapmıştır. Ünü, Kutsal Roma Kralı II. Friedrich’in bir kısmı matematikle ilgili olan bazı meseleleri elçiler aracılığıyla kendisine soracağı kadar İslam dünyasının sınırlarını aşmıştır. İbn Sînâcı felsefenin etkili isimlerinden Esîruddîn Ebherî ve Nasîrudîn et-Tûsî’nin, İbn Haldûn’un mantık ilminin yaygınlaşmasını sağlayan en önemli isim olarak gördüğü Efdaluddîn el-Hunecî ve Sirâceddîn el-Urmevî’nin hocalığını yapan İbn Yûnus’tan gayrı Müslimlerin de Tevrat ve İncil dersleri aldığı söylenir.

İlk tahsilini çağının önemli fıkıh âlimlerinden olan babasından gören İbn Yûnus, Musul’da dînî ilimler eğitimi aldıktan sonra 571/1175’te Bağdat’a gitmiş; burada, Sedîduddîn es-Silmâsî, Radiyyuddîn el-Kazvînî, Kemâleddîn el-Enbârî ve Şerefeddîn et-Tûsî gibi âlimlerden dînî ve aklî ilimler tahsil etmiştir. Onun Matematik, Astronomi, Coğrafya, Simya ve tıp felsefî ilimleri de burada tahsil ettiği söylenebilir. 575/1179 senesinde Musul’a dönen İbn Yûnus, Musul’da bulunan bir medresede dersler vermiş ve daha sonra bu medrese onun adıyla anılmaya başlamıştır. Musul’daki başka medreselerde de dersler vererek, buradaki hayatını tedris ve telif faaliyetiyle geçiren İbn Yûnus 639/1242’de Musul’da vefat etmiştir.

 

Öne Çıkan Eserleri

  • Şerhu Risâle fîmâ yehtâcü ileyhi’s-sâni min amâl el-hendese. (Şerh) Meşhed Âsitâne-i Kuds-i Rezevî Ktp., nr. 5357/130.
  • Risâle fi’l-burhân ale’l-mukaddimeti’l-letî ehmelehâ Erşimîdis fî kitâbihî fî tesbîi’d-dâire ve keyfiyeti ittihâzi zâlike. Manisa İl Halk Ktp., nr. 1706, vr. 218b-220a; TSMK, III. Ahmed, nr. 3342/5; Oxford Bodleian Library, Thurst, nr. 3970/3, vr. 128b-129a.
  • Mesele ilâ Kemâliddîn Mûsâ b. Yûnus ilâ Mevsıl min Endelüs sene 584 ve cevâbuhû aleyhâ. Manisa İl Halk Ktp., nr. 1706, vr. 217a-218b.
  • Mesâil süilet ani’l-allâme Kemâlüddîn mea cevâbâtihâ. Manisa İl Halk Ktp., nr. 1706, vr. 285b-290b.
  • Risâle fi’stiħrâci dekâikı hısası ihtilâfi manzari’l-kameri’l-müstamele fi’l-Mecistî. Manisa İl Halk Ktp., nr. 1706, vr. 293b-294b.
  • Risâle fî beyâni mukaddimeteyn mühmeleteyn istamelehümâ Ebüllûniyûs fî evâhiri’l-makâleti’l-ûlâ min Kitâbi’l-Mahrûtât. Manisa İl Halk Ktp., nr. 1706, vr. 291b-293a; Oxford Bodleian Library, Thurst, nr. 713/4, vr. 78a-79a; nr. 3973/3, vr. 52a-52b.